درآمدی بر نجوم پزشکی در مکتب طب ایرانی

توضیحات

این کتاب در سال ۱۳۹۶ توسط برزو قادری، محقق، پژوهشگر و مدرس علوم ودایی، تألیف و روانه‌ی بازار نشر شد. برای اولین بار در دهه‌های اخیر، نویسنده‌ی این کتاب به بازگشایی مقوله‌ی کهن و گمشده‌ی نجوم پزشکی، ارتباط آن با طب ایرانی و سهیم کردن یافته‌های خویش با خوانندگان پرداخته است. هدف نویسنده از تألیف این کتاب، بازگو کردن نگاهی کهن به امر سلامت و بیماری از دریچه‌ی دانش ستاره‌بینی برای اذهان علاقه‌مند بوده است.

محتوای این کتاب در چهار بخش با نام‌های «مکتب پزشکی ایرانی»، «تنجیم»، «جایگاه تنجیم در مکتب طب ایرانی» و «ضمائم» تدوین و تألیف شده و مجموعاً دارای دوازده فصل می‌باشد که این چینش موزون، گویی ذهن ما را به همراهی و هماهنگی مطالب این کتاب با تعداد فصل‌ها و ماه‌های سال و، البته از دیدگاهی متفاوت، همراهی با طبیعت برای کشف اسرار سلامتی و توازن، این‌بار مبتنی بر دیدگاهی کهن و خردمندانه، می‌برد.

نویسنده، فصل دوم این کتاب را با عنوان «مبانی پزشکی ایرانی» با نقل‌قولی حکیمانه از پاراسلوس، پزشک و ستاره‌شناس برجسته‌ی دوران رنسانس، چنین آغاز می‌کند:
«همان‌طور که یک نفر می‌تواند صورت خود را به عینه در آینه بازبیند، پزشک نیز باید دارای دانش ژرفی از آدمی باشد و او را در آینه‌ی عناصر چهارگانه که تمامی هستی از آن برآمده است، بازشناسد.»

پس از این نقل‌قول که زیرکانه تمامی الگوی حاکم بر مقوله‌ی تشخیص در دوران کهن را در چند جمله‌ی موجز بیان کرده و گویی خط سیر فکری نویسنده را نیز برای ما روشن می‌کند، آنگاه با بیان مبانی پزشکی ایرانی و اصول سلامت و درمان در این طب کهن، همراه با ذکر مستنداتی از متون موثق و معتبر کهن، به واکاوی مقوله‌ی تنجیم و ستاره‌بینی و نقش آن در تشخیص و درمان‌های پزشکی می‌پردازد و پس از گذری موجز بر آشنایی خواننده با مفاهیم اولیه در تنجیم و ستاره‌بینی و بیان رویکرد این دانش کهن بر مفهوم اعتدال و سوءمزاج برای خواننده، این کتاب ارزشمند و بی‌مانند را با سیری مختصر در چند رساله‌ی کهن و ارزشمند نظیر «مجمع‌الاحکام»، «مدخل منظوم» و «التفهیم» بیرونی به پایان می‌برد.

در پایان باید اذعان کنیم این کتاب گنجینه‌ای ارزشمند است که مطالعه‌ی آن برای طیف وسیعی از علاقه‌مندان، اعم از پزشکان و محققان علاقه‌مند به آشنایی با دیدگاه‌های کهن و کل‌نگرانه در امر پیشگیری و درمان و نیز هنرجویان و علاقه‌مندان دانش ستاره‌بینی، اکیداً توصیه می‌شود.

این کتاب تلاشی برای معرفی یکی از ابعاد ناشناخته‌ی هنر درمانگری ایرانی ـ اسلامی است که می‌تواند هم برای طبیبان مکتب طب ایرانی و هم برای محققان و پژوهشگران حوزه‌ی تمدن اسلامی جذاب باشد.

رویکرد علم احکام نجوم به پزشکی، موضوعی است که تاکنون تألیف مستقلی در آن صورت نگرفته است و این کتاب نخستین گام در معرفی آن است.